SITE MENÜ
Kategoriler
Karaçay-Malkar [21]Kültür [6]Genel [2]
Istatistik

Toplam çevrimiçi : 1
Ziyaretci: 1
Kullanici: 0
Anasayfa » Makaleler » Kültür

Аланианы бий,чанка,сырма ёзден тукъумлары. Alanianı biy,çanka,sırma özden tuqumları.

























































































































































































































Къарачайда:

 
Qaraçayda:

   



1.Къырымшамхаллары-Крымшамхаловы (Къартджурт)


1.Qırımşamhalları-Krımşamhalovı
(Qartcurt)
 

2.Мурдарлары-Мурдаровы (Къартджурт

2.Murdarları-Murdarovı
(Qartcurt
 
3.Дудалары-Дудовы(Хурзук)

3.Dudaları-Dudovı
(Hurzuk)
 




4.Къарамырзалары-Карамурзины (Къартджурт).Эски
бий тукъум болмагъанды.Къабартыдан
келген "пши" тукъум болуб,бийлеге
къошулгъанды.


4.Qaramırzaları-Karamurzinı
(Qartcurt)Eski biy tuqum bolmağandı,Qabartıdan kelgen
"pşi" tuqum bolub,biylege qoşulğandı.
5.Къарабашлары
(Айсандырлары) бир чанка, бир бий
дейдиле бу тукъумгъа


5.Qarabaşları(Aysandırları),bir
çanka,bir biy deydile bu tuqumğa

Малкъарда:


Malqarda:
Черек
ёзенде


Çerek özende

5.Амырханлары-Амирхановы(Ишканты)


5.Amırhanları-Amirhanovı(İşkantı)
 


6.Абайлары-Абаевы (Кюнлюм)


6.Abayları-Abaevı
(Künlüm)
 


7.Ацканлары-Ацкановы(Кюнлюм)


7.Atskanları-Atskanovı(Künlüm)
 


8.Бийкъанлары-Бикановы(Кюнлюм)


8.Biyqanları-Bikanovı(Künlüm)
 


8.Джанхотлары-Жанхотовы(Коспарты)


8.Canhotları-Canhotovı(Kospartı)
 


9.Айдаболлары-Айдабуловы(Коспарты)


9.Aydabolları-Aydabulovı(Kospartı)
 


10.Бийлери-Биевы(Зылгы)


10.Biyleri-Bievı(Zılgı)
 


11.Джануйукълары-Жануюковы(Зылгы)


11.Canuyuqları-Canuükovı(Zılgı)
 


12.Шаханлары-Шахановы (Мухол)


12.Şahanları-Şahanovı
(Muhol)
 


Холам-Бызынгыда ёзенде


Holam-Bızıñıda
özende
Суншалары-Суншевы (Уллу Бызынгы)

13.Sunşaları-Sunşevı
(Ullu Bızıñı)
 

Шакъманлары-Шакмановы (Холам)

14.Şaqmanları-Şakmanovı
(Holam)
 


Чегемде:


Çegemde:
 

Баразбийлары-Барасбиевы (Уллу Чегем)

15.Barazbiyları-Barasbievı
(Ullu Çegem)
 

Малкъарукълары-Балкаруковы(Уллу Чегем)

Malqaruqları-Balkarukovı(Ullu
Çegem)

Келеметлери-Келеметовы (Уллу Чегем)

Kelemetleri-Kelemetovı
(Ullu Çegem)
 

Кючюклэри-Кучуковы(Уллу
Чегем)


Küçükleri-Kuçukovı(Ullu
Çegem)
 

Бахсанда

Bahsanda
Урусбийлери
(Урусбиевы)



Urusbiyleri (Urusbievı)
 

Ахматлары
(Ахматовы


Ahmatları
(Ahmatovı)
Бий
орнунда джюрюген ёзденле Холам-Бызынгыда:


Biy
ornunda cürügen özdenle Holam-Bızıngıda:
Атабийлери(Атабиевы)-Усхурда)

Atabiyleri(Atabievı)-Ushurda)
Шауайлары
(Шаваевы)-Шикиде


Şawayları
(Şavaevı)-Şikide

Сырма
ёзденле Къарачайда:


Sırma
özdenle Qaraçayda;
Къарачайда
сырма ёзденлеге саналгъан 7-8-9 тукъум
болгъанды, хар тукъум къаумдан бирер
экишер дегенча (Адурхай,Будиян, Науруз,
Шадибек, Тырам).Сырма  бек керти
деген магъананы тутады.Сёз ючюн сырма
кюмюш,сырма алтын,сырма ёзден
дегендиле. Сырма ёзденле эски бийлеге
джеталмагъанлыкъгъа,Уллу Къарачайда
сыйлары уллу болгъанды. (Бир сырма
ёзденле уллу тукъум болуб, экинчилери
бийледен бай болуб, ючюнчюледе
джигит  джашлары кёб болуб,
тёртюнчюледе окъугъан адамлары,
хаджилери кёб болуб.)


Qaraçayda
sırma özdenlege sanalğan 7-8-9 tuqum bolğandı,
har tuqum qawumdan birer ekişer degença.

(Adurhay,Budiyan, Nawruz,Şadibek,Tıram).

Sırma özden tuqumla  biylege
sanalmağanlıqğa,

biy tuqumlağa teñlik eterge küreşgendile,artıqsızda
19 ömürnü art süreminde.

(Bir bir sırma özdenle ullu tuqum bolub, birleri biyleden bay
bolub, başhalarını cigit caşları bolub.)
 


Сырма
ёзденле уллу тукъумла болгъандыла аны
бла Уллу Къарачайны къайсы  элинде
да джашагъандыла.


Sırma
özdenle ullu tuqumla bolğandila Ullu Qaraçaynı
qaysı elinde da caşağandila.
1.Боташлары

1.Botaşları
 
2.Байрамукълары

2.Bayramuqları
3.Сылпагъарлары

3.Sılpağarları
4.Хубийлери

4.Hubiyleri
5.Ёзденлери
(къаумлагъа кирменгенди,)


5.Özdenleri
(qaumlağa kirmegendi)
6.Байчоралары?

6.Bayçoraları?
7.Байрамкъуллары?

7.Bayramqulları?
 8....9....??

8..9....??
 Чанкала:
Буну тышында Къарачайда 8 чанка тукъум
барды.Чанка тукъумла бий тукъумладан
иги кем болгъандыла.(Чанка тукъум деб,
атасы бий анасы бийни къарауаш
къатынындан башланган тукъумгъа
айтхандыла.Чанкала кеси кеслерин ёзделеден
уллу кёргендиле, алай а ёзден
тукъумланы кёбюсю кеслерин чанка
тукъумдан онглугъа санагъандыла)



Çankala:  
Bunu
tışında Qaraçayda 8 çanka tuqum
.
Çanka
tuqumla biy tuqumladan igi kem bolğandıla.
(Çanka
tuqum deb, atası biy anası biyni qarawaş qatınından 

başlañan
tuqumğa aythandıla.
Çankala kesi keslerin özdeleden ullu körgendile,
alay
a özden tuqumlanı köbüsü keslerin çanka
tuqumdan oñluğa sanağandıla.)
 


Хурзукда:

Hurzukda
Апайлары(Апаевы)

Apayları
(Apaevı)

Айсандырлары(Айсандыровы)

Aysandırları(Aysandırovı)
Къазыйлары(Казиевы),

Qazıyları(Kazievı)
Къоджакълары(Коджаковы)

Qocaqları(Kocakovı),
Магометлери(Магометовы)

Magometleri(Magometovı)
Темирболатлары(Темирболатовы) 

Temirbolatları(Temirbolatovı)
Джазлыкъда

Cazlıqda:  
Айдаболлары(Айдабуловы),

Aydabollara(Aydabulovı)
Къарабашлары(Карабашевы)

Qarabaşları(Karabaşevı)

Эсгертиу:

1( Бу бетни хазырлагъанда
Текеланы Кемалны "Къарачайлыла-Малкъарлыла"
деген китабын къулландыргъанма.Айтыугъа
кёре, кесимден Бахсан бийлени 
тукъумларын къошханма )

 2. "Баталпаша уездни къаумла
списогу " деген архив къагъытында
Къарабашлары(башха атлары
Айсандырлары) бийлеге  къошулуб
джазылгъандыла.  Къарамырзалары 
бийледен башха энчи "Пши" къаум
болуб турадыла. 


3.Тукъумланы
ызы бла 19 ёмюрде  джашагъан эллери
джазылыбды. Башха элледен бу
тукъумланы джюрютген болсада - бий
тукъумла болмагъадыла. Туура башха
болмай-быланы къуллары болургъа
боллукъдула.  Сёз ючюн: Хурзукъда
Къазийлери-чанкала,Малкъарда Кюнлюм
эльде Къазийлери -ёзденле,Къоспарты
элде Къазийлери къулла.





Esgertiw:


1.( Bu betni hazırlağanda Tekelanı
Kemalnı "Qaraçaylıla-Malqarlıla" degen
kitabın qullandırğanma.Aytıwğa köre
kesimden Bahsan biyleni tuqumların qoşhanma)


  2. "Batalpaşa uezdni qawmla spisogu " degen arhiv qağıtında
Qarabaşları(başha atları Aysandırları)
biylege  qoşulub cazılğandıla.  Qaramırzaları 
biyleden başha ençi "Pşi" qawum bolub turadıla.


3.Tuqumlanı
ızı bla 19 ömürde  caşağan elleri cazılıbdı.
Başha elleden bu tuqmlanı cürütgen bolsada- biy
tuqumla bolmağadıla. Tuwra başha bolmay-bılanı
qulları bolurğa bolluqdula.
 
  Söz üçün
;Hurzukda Qaziylri-çankala, Malqarda Künlüm elde
Qaziyleri özdenle,Qospartı elde Qaziyleri-qulla.


 



Kaynak: http://salpagarov.narod.ru/tuqumla/preface.htm
Kategori: Kültür | Tarafından eklendi....: bagalikaracayli (2009-Agustos-17) | Yazar: 7 E W
Görüntüle: 1369 | İzleme orani: 0.0/0
Toplam Yorumlar: 0
Sadece kayitli kullanicilar yorum ekliyebilir
[ Kayit Ol | Giriş ]
Giriş formu
Arama
Gazeteler

Dost siteler
KA MA TUR
Site kodu
karacayel

Copyright MyCorp © 2017Create a free website with uCoz